{"id":2811,"date":"2025-12-17T09:29:11","date_gmt":"2025-12-17T09:29:11","guid":{"rendered":"https:\/\/careandrepair.org.uk\/cy\/care-repair-cymru-reacts-to-uk-governments-decision-to-scrap-eco\/"},"modified":"2025-12-17T09:40:56","modified_gmt":"2025-12-17T09:40:56","slug":"care-repair-cymru-reacts-to-uk-governments-decision-to-scrap-eco","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/careandrepair.org.uk\/cy\/care-repair-cymru-reacts-to-uk-governments-decision-to-scrap-eco\/","title":{"rendered":"Care & Repair Cymru yn Ymateb i Benderfyniad Llywodraeth y DU i ddileu ECO"},"content":{"rendered":"

Cau rhaglen tlodi tanwydd ar draws y Deyrnas Unedig yn golygu y gall aelwydydd bregus yng Nghymru gael eu gadael heb gymorth hanfodol.<\/h3>\n

Mae Care & Repair Cymru yn rhybuddio y gall penderfyniad Llywodraeth y Deyrnas Unedig i roi diwedd ar y Rhwymedigaeth Cwmni Ynni (ECO) o fis Mawrth 2026 heb raglen i gymryd ei le olygu y gall aelwydydd bregus fod heb gymorth hanfodol ar gyfer tlodi tanwydd.
\nGallai\u2019r penderfyniad i ddiddymu yr unig gynllun tlodi tanwydd a weithredir ar draws y Deyrnas Unedig roi pwysau ychwanegol ar wasanaethau i bobl a fyddai fel arall wedi cael cefnogaeth o\u2019r rhaglen ECO. Yng Nghymru, Rhaglen Cartrefi Cynnes Llywodraeth Cymru bellach yw\u2019r unig gynllun tlodi tanwydd mawr sydd ar gael i berchnogion tai a thenantiaid preifat. Gallai\u2019r pwysau ychwanegol yma arwain at amserau aros hirach, gan adael pobl fregus yn byw mewn cartrefi oer na fedrant fforddio eu gwresogi a chael effaith niweidiol sylweddol ar iechyd a llesiant.<\/p>\n

Cadarnhaodd Cyllideb yr Hydref y daw ECO i ben ym mis Mawrth 2026, heb unrhyw raglen newydd wedi\u2019i chyhoeddi. ECO yw\u2019r unig gynllun ar draws y Deyrnas Unedig sy\u2019n darparu gwelliannau effeithiolrwydd ynni i\u2019r rhai sy\u2019n byw tu allan i\u2019r sector tai cymdeithasol. Cafodd ei dileu, ynghyd ag ardollau gwyrdd eraill, ei gymell gan ymrwymiad Llywodraeth y DU i dorri biliau ynni a disgwylir y bydd y symudiad hwn yn gostwng bil ynni cyfartalog aelwydydd gan tua \u00a3150 y flwyddyn.<\/p>\n

Mae Swyddogion Ynni Cartref Gofal a Thrwsio yn defnyddio fersiwn ddiweddaraf y cynllun, ECO4, yn gyson drwy wasanaeth Hynach Nid Oerach yr elusen. Er ei wendidau, mae ECO4 mewn llawer o achosion wedi gostwng biliau, gwella effeithiolrwydd ynni cartrefi a rhoi buddion iechyd clir amlwg i gleientiaid; mae wedi ariannu systemau gwresogi newydd sy\u2019n effeithiol o ran ynni, paneli solar ac insiwleiddio cartrefi ar gyfer cannoedd o gleientiaid Gofal a Thrwsio dros y cyfnod y bu\u2019n weithredol. Fodd bynnag, mae rhan bresennol y cynllun wedi wynebu problemau sylweddol yn cynnwys methiannau gwaith gosod, sicrwydd ansawdd annigonol a llwybrau cyfyngedig i gael iawn.<\/p>\n

I wrthbwyso effaith dileu ECO, mae\u2019r Canghellor wedi cyhoeddi \u00a31.5bn ar gyfer cynllun Warm Homes, ond dim ond i Loegr. Bydd Cymru yn derbyn symiau canlyniadol, ond nid oes unrhyw warant y caiff y cyllid hwn ei gyfeirio at fesurau tlodi tanwydd.<\/p>\n

Mae Gofal a Thrwsio yn galw ar Lywodraeth Cymru i ymrwymo holl symiau canlyniadol y cynllun Warm Homes i fynd i\u2019r afael \u00e2 thlodi tanwydd a gwella effeithiolrwydd ynni, gan rybuddio y gallai methu gwneud hyn adael aelwydydd bregus mewn cartrefi oer.<\/p>\n

Dywedodd Becky Ricketts, Rheolwr Prosiect Gwasanaeth Oerach Nid Hynach<\/a> Gofal a Thrwsio sy\u2019n darparu cymorth ynni cartref yn rhad ac am ddim i helpu pobl h\u0177n i gadw ei cartrefi yn gynnes a\u2019i biliau ynni yn is:<\/p>\n

\u201cEr ein bod yn croesawu\u2019r gostyngiad o \u00a3150 ar filiau ynni, rydym yn bryderus am ddileu ECO, a methiant Llywodraeth y DU i gyhoeddi unrhyw gynllun arall yn ei le. Dylai ECO gael ei ddilyn gan fesur wedi\u2019i dargedu i fynd i\u2019r afael \u00e2 thlodi tanwydd a gwella effeithiolrwydd ynni, a hoffem weld hyn yn cael ei gadarnhau cyn gynted ag sy\u2019n bosibl i osgoi ymestyn yr ansicrwydd presennol.<\/p>\n

\u201cRhaid cyflwyno cynllun newydd i helpu gostwng tlodi tanwydd a gwella effeithiolrwydd ynni cartrefi Cymru, i atal pobl h\u0177n a fregus rhag cael eu gadael yn byw mewn cartrefi oer. Mae cysylltiad rhwng iechyd da a thai da ac mae\u2019r methiant i gyflwyno rhaglen yn lle ECO yn golygu y gall fod pwysau ychwanegol ar wasanaethau tebyg i raglen Cartrefi Cynnes Cymru. Mae hyn wedyn yn arwain at amser aros hirach fydd yn cael effeithiau negyddol ar gyflwr tai a hefyd iechyd ein cleientiaid. Nid yn unig hynny, ond heb ddargyfeirio cyllid canlyniadol Llywodraeth y DU i\u2019r Rhaglen Cartrefi Cynnes, mae uchelgais Llywodraeth Cymru o gyrraedd sero net erbyn 2050 yn debygol iawn o fethu.\u201d<\/p>\n

Mae Gofal a Thrwsio yn argymell:<\/p>\n